STAP 1 IN HET POSTFEMINISME

Eerherstel aan de vrouwelijke oerkracht

 

Zelf heb ik vrouwen altijd fascinerend gevonden. Maar wat me opvalt, is dat (de meeste) vrouwen niet eens beseffen hoe fascinerend, groots en invloedrijk ze zelf (zouden kunnen) zijn. Ik ben ervan overtuigd dat vrouwen een cruciale rol zouden kunnen spelen in onze sterk veranderende maatschappij. Alleen vraagt het volgens mij dat we hiervoor een stap verder zetten. Noem het postfeminisme 2.0.

Weten we nog wel wat de echte

vrouwelijke kracht inhoudt?

 

 

 

Ooit ontmoette ik een vrouw die veel weet over oude culturen. Zelf ben ik niet zo thuis in die materie en ik hou er ook van om bezig te zijn met deze maatschappij, hier en nu. En toch... ik hing aan haar lippen. Zij vertelde hoe de indiaanse vrouwen als ze menstrueerden destijds een ‘maantent’ inkropen om samen tot rust te komen. Maar dat niet alleen. Wat vrouwen ook deden tijdens die dagen, was de samenleving bespreken. Empathisch betrokken bij het grotere geheel als vrouwen nu eenmaal zijn, konden zij aanvoelen hoe het met de clan ging, waar dingen verkeerd liepen, waar problemen rezen die uit de hand zouden kunnen lopen, waar het evenwicht verstoord dreigde te geraken. Als ze na die dagen uit hun maantent kwamen, namen de mannelijke leiders hun bevindingen en adviezen au sérieux en pasten ze hun beleid concreet aan om zo de verstoringen te herstellen.

Op die manier werkten mannen en vrouwen constructief samen in het leiden en begeleiden van hun volk. Ze vertrouwden elkaar in elk hun veld van expertise.

 

Prachtig vond ik dat.

 

Een oervrouwelijke taak

Meteen daarop maakte ik me de bedenking: wat jammer dat we dit niet meer doen. Hoe mooi zou het zijn als vrouwen die taak weer op zich konden nemen. Als vrouwen hun intrinsieke vrouwelijke talenten en krachten (hun emotionele en intuïtieve bevindingen, hun empathisch vermogen, hun zicht op het grotere geheel, hun zorg en bezorgdheid voor het voortbestaan van de clan, voor het behoeden van leven…) weer massaal zouden aanwenden, niet alleen voor de zorg van hun gezin, maar voor de hele maatschappij. En als ze hierin erkend en gehonoreerd werden door de mannen…

 

Het gaf me heimwee naar een oervrouwelijke taak, die in eer en geweten door de helft van de bevolkingsgroep werd opgenomen, omdat iedereen wist dat het nodig was voor het voortbestaan van de gemeenschap.

 

 

 

Tijd voor een evaluatie

Uiteraard is dit een taak die in onze tijd door iedereen kan worden opgenomen. Door vrouwen én mannen. En toch denk ik dat we de impact en invloed van vrouwen als groep in zulke materies niet mogen onderschatten. Vrouwen bouwen anno 2015 actief mee aan een steeds mannelijker wordende maatschappij. Zelfs zo dat we vaak wat lacherig gaan doen over traditioneel vrouwelijke zaken. Niet zo vreemd op zich, we zijn toe aan evolutie, en vrouwen van nu zijn anders dan vrouwen van toen. Maar dat neemt niet weg dat we ons vragen mogen stellen over de vrouwen van morgen. Willen we verder op de ingeslagen weg, of willen we - met de ervaring en kennis die we ondertussen hebben opgebouwd - de koers een beetje herberekenen?

Vrouwen van nu zijn anders dan vrouwen van toen. Maar dat neemt niet weg dat we ons vragen mogen stellen over de vrouwen van morgen. Willen we verder op de ingeslagen weg, of willen we – met de ervaring en kennis die we ondertussen hebben opgebouwd –
de koers een beetje herberekenen?

Wat het feminisme ons heeft gebracht

Het feminisme heeft ons ver gebracht: het heeft ons vooral uitgenodigd om ons maatschappelijk neer te zetten en ons bepaalde eigenschappen toe te eigenen die traditioneel aan de mannen werden toegeschreven: leiderschap, rationaliteit, daadkracht, competitiedrang, medezeggenschap in politieke, economische, filosofische, wetenschap-pelijke en artistieke thema’s… Het heeft ons financieel onafhankelijk, maar ook mede-verantwoordelijk gemaakt. Het heeft ons een stuk uit onze zorg om het privéleven gehaald en in de maatschappij gezet. 

Alleen hebben we het spel buitenshuis moeten meespelen volgens de bestaande (mannelijke) regels. En hebben we alle aspecten die traditioneel bij ons vrouw-zijn hoorden (onze emotionele, intuïtieve, zorgende, zachte, empathische… kant) hierbij thuis moeten laten. We hebben ons zo aan het mannelijke beeld willen spiegelen, dat we zelfs bijna vergeten zijn hoe waardevol deze eigenschappen wel zijn voor ons, én voor het algemene evenwicht en dus welzijn van de gemeenschap.

 

Als de traditionele verzorgende rol van vrouwen binnenshuis de these is, en het opnemen van de mannelijke rol buitenshuis de antithese, dan lijkt het me nu tijd voor de synthese: onze visie en waarden neerzetten in de maatschappij op een vrouwelijke manier. Niet agressief, zoals het feminisme wel eens kon zijn, maar innerlijk gedetermineerd. Gewoon omdat we weten hoe belangrijk het is.

De Indiase activiste Vendana Shiva is voor mij een mooi voorbeeld van hoe de vrouw in deze derde (of is het vierde) feministische fase zou kunnen zijn. Ze verdedigt het belang van vrouwelijke zorgwaarden (rond voeding en planetair behoud) zonder verpinken, gestaafd door een grote wetenschappelijke achtergrondkennis en vanuit een liefdevolle maar niet te stuiten innerlijke overtuiging en kracht.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

We hebben ons zo aan het mannelijke beeld willen spiegelen, dat we zelfs bijna vergeten zijn hoe waardevol bepaalde vrouwelijke krachten zijn voor ons, én voor het algemene evenwicht en welzijn.

Een man is geen vrouw, een vrouw is geen man. 

 

Ook al kunnen in het concrete leven (bijna) alle rollen door zowel mannen als vrouwen worden ingenomen, toch mogen we niet alles veralgemenen. Een man is geen vrouw en een vrouw is geen man. Hoe sterk we ook gaan voor gelijkwaardigheid en ook al dragen zowel mannen als vrouwen 'mannelijke' en 'vrouwelijke' eigenschappen in zich, alleen al de biologie en onze culturele erfenis maken ons als sekse op een aantal vlakken verschillend. Zo zullen mannen ook hun yin-yang-evenwicht op een andere manier willen uiten dan vrouwen.

 

Kijk naar het taoïstische yin-yang-symbool: het zwarte vlak staat voor yin (de traditioneel 'vrouwelijke' aspecten) en het witte vlak voor yang (de traditioneel 'mannelijke' aspecten). De kern van yin is yang, en de kern van yang is yin. Vanuit de biologie is de vrouw inwendig yang (krachtig) en compenseert ze dat door uitwendig yin (zacht) gedrag. De man is inwendig yin (fysiek gevoelig) en compenseert dat door uitwendig krachtig of yang gedrag.

 

Vraag je van een vrouw dat ze ten strijde trekt of uiterlijk stoer gedrag opzet, dan wordt zij in feite twee keer yang. De zogezegde macha. En een man die bijvoorbeeld door ziekte aan uiterlijke kracht verliest, vertoont op dat moment twee keer yin. Het zogezegde mietje. Op zich is daar niets mis mee. Er zijn nu eenmaal omstandigheden in het leven die yang-gedrag vragen van een vrouw (dit wordt tegenwoordig zelfs zoveel mogelijk aangemoedigd) en yin-gedrag van een man (dit wordt juist zoveel mogelijk gemeden). 

Klik hier voor meer info rond yin- en yang-eigenschappen in man en vrouw.

 

 

Het is cruciaal dat we weer kwetsbaar én krachtig mogen zijn. Al is het belangrijk hierbij te definiëren wat 'kracht' dan allemaal kan betekenen. Want vrouwelijke kracht is niet noodzakelijk hetzelfde als mannelijke kracht.

In feite – en volgens mij is dat de fase waar we aan toe zijn – zouden zowel mannen als vrouwen de vrijheid moeten ontwikkelen om, naargelang de situatie, alle aspecten van yin en yang neer te zetten. Of zoals Emma Watson het in haar betoog aan de VN zo mooi verwoordde: “Laten we zowel mannen als vrouwen de vrijheid geven om zowel kwetsbaar als krachtig te zijn.” Al is het hierin wel belangrijk om te definiëren wat 'kracht' dan wel allemaal kan betekenen. Want vrouwelijke oerkracht is misschien wel iets anders dan mannelijke oerkracht... 

Contact met onze intrinsieke kracht

Daarom is het als eerste stap naar nieuw evenwicht belangrijk dat vrouwen zich hun oorspronkelijke aard herinneren: een yange binnenkant, een yinne buitenkant. Yang is wat hun kracht geeft, yin is wat hen zacht maakt.

 

Doordat vrouwen zich in gedrag voortdurend gaan meten aan mannen en dus uitwendig ‘verharden’, dreigen ze hun innerlijke kracht te verliezen  omdat ze niet meer weten ‘wie ze zijn’. Door zich te meten aan wat mannen belangrijk vinden (met andere woorden: aan de yang-kwaliteiten die mannen van traditie uit krachtig maken: de ratio, de vechtslust, de competitiviteit, de drang om te winnen, te groeien, te veroveren...), verliezen vrouwen juist hun eigen intrinsieke aard en ontkrachten ze daarmee wat van traditie uit hun ‘wapens’ waren: hun invoelend vermogen, hun intuïtief weten, hun verbindend vermogen, hun zicht op het grotere geheel, hun lichaamswijsheid, hun kunnen omgaan met cycli, met leven en dood, met de winter van het leven, met crisis... (Zie de kwaliteiten van yin) Als we een maatschappij creëren die enkel of vooral gericht is op ‘rationele oplossingen’ en op ‘ieder voor zich’ (yang-krachten) worden zowel in mannen, als in vrouwen, als in de maatschappij, belangrijke andere (namelijk yinne) krachtaspecten schromelijk in de kou gezet. Bovendien juist aspecten die we in crisistijd heel goed zouden kunnen gebruiken. 

 

Belangrijke gevolgen

Een veryanging van vrouwen en van de maatschappij heeft zijn impact, niet alleen op onszelf als persoon, of op ons vrouwen als groep, maar ook op de samenleving. Kijk bijvoorbeeld wat er met de traditioneel vrouwelijke domeinen aan het gebeuren is: de voeding, de opvoeding, de gezondheidszorg… alles wat te maken heeft met het ‘behoeden van leven’. Terwijl het vroeger 'zachte sectoren' waren, dreigen het nu harde industrieën te worden, waarin de menselijke kant steeds minder belangrijk wordt en competitieve waarden steeds prominenter. Deze evolutie belet dat we fysiek en psychisch sterk en weerbaar blijven en dat we empathisch en zachtaardig met elkaar in uitwisseling kunnen gaan: de yinne waarden van het leven verdwijnen, in de vrouw, maar ook in de maatschappij.

 

De indiaanse vrouwen in hun maantent zouden zich de haren uit het hoofd trekken van bezorgdheid.

 

 

Klaar voor een inhaalmanoeuver?

Daarom dit inhaalmanoeuver dat (in eerste instantie) bij vrouwen nu zo belangrijk lijkt: laten we naast ons stoer uiterlijk gedrag toch ook weer ontdekken waar onze innerlijke krachten liggen, zodat we ook die kwaliteiten kunnen aanwenden in ons maatschappelijk werk. Onze mannen, kinderen, dieren en samenleving zullen ons er dankbaar voor zijn.

Op die manier geven we ook mannen meer support om dit yin-aspect in zichzelf en in de wereld neer te zetten, en zo een completer mens te mogen zijn. En we leren onze kinderen zo (ook) innerlijke kracht te ontwikkelen en menselijkheid neer te zetten in contact met anderen.

 

 

 

Hoe we dat kunnen doen?

  • In eerste instantie: door vrouwen aan te zetten zich weer in kleine kring te ontmoeten en al deze zaken te bespreken en in een veilige omgeving te 'oefenen'. Voor meer info hierover: www.letsmakecircles.com

  • In tweede instantie: als we die innerlijke kracht goed doorvoeld hebben, door onze vrouwelijke visie op de samenleving met overtuiging en innerlijke kracht te gaan neerzetten in ons dagelijks leven, in ons werk, onze scholen, onze politiek, enz.

 

Niet onbelangrijke voetnoot: een groep mensen (mannen en vrouwen) is hier ondertussen al stevig mee bezig. Gelukkig maar. Maar de meeste mensen voelen zich vooral meegesleurd door de angst om zichzelf te zijn (verzwakte binnenkant) en de nood om zich assertief / agressief te manifesteren (sterke buitenkant). Met bovenstaande initiatieven willen we de groep die het evenwicht wil herstellen, verder inspireren, ondersteunen en vergroten.